Phương pháp dạy học tích cực 2026: Lấy học sinh làm trung tâm trong lớp học số

Dạy học tích cực không chỉ là khẩu hiệu mà là sự chuyển dịch căn bản từ lối truyền thụ một chiều sang tạo điều kiện để học sinh tự kiến tạo tri thức thông qua hoạt động khám phá và hợp tác.

1. Mô hình lớp học đảo ngược (Flipped Classroom)

Trong mô hình lớp học truyền thống, giáo viên dành phần lớn thời lượng trên lớp để giảng giải lý thuyết, sau đó giao bài tập về nhà. Với lớp học đảo ngược, học sinh được tiếp cận tài liệu đọc, video bài giảng ngắn hoặc học liệu số từ trước ở nhà.

Khi đến lớp, thời gian quý báu được dành cho việc thảo luận nhóm, giải quyết tình huống thực tiễn, thực hành dự án và tranh luận học thuật dưới sự hướng dẫn, định hướng của thầy cô.

2. Kỹ thuật "Khăn trải bàn" và "Mảnh ghép"

Đây là hai kỹ thuật dạy học hợp tác kinh điển nhưng luôn chứng minh tính hiệu quả vượt trội:

• Kỹ thuật khăn trải bàn: Mỗi học sinh có một góc riêng trên tờ giấy A0 để viết suy nghĩ độc lập trong 3 phút, trước khi cả nhóm thảo luận để thống nhất ý kiến chung ở ô chính giữa. Kỹ thuật này triệt tiêu tình trạng 'ỷ lại' vào nhóm trưởng.
• Kỹ thuật mảnh ghép: Chia lớp thành các 'nhóm chuyên gia' để tìm hiểu từng khía cạnh kiến thức, sau đó các thành viên tái tổ chức thành 'nhóm mảnh ghép' để chia sẻ lại cho nhau, đảm bảo mỗi em đều là một người truyền đạt thông tin.

3. Đánh giá quá trình thay vì chỉ nhìn vào điểm số

Theo Thông tư 22/2021 và Thông tư 27/2020 của Bộ GD&ĐT, việc đánh giá thường xuyên thông qua quan sát thái độ học tập, bài thuyết trình, sản phẩm dự án và nhật ký học tập giữ vai trò quyết định giúp phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của người học.